Bạn còn nhớ cái cảm giác hồi hộp tối hôm đó không? Cái đêm mà cả thế giới dán mắt vào màn hình để theo dõi từng con số nhảy múa trên bản đồ nước Mỹ. Thành thực mà nói, kết quả bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024 không chỉ là một sự kiện chính trị thông thường; nó là một cú sốc điện cực mạnh vào hệ thống chính trị toàn cầu. Donald Trump đã làm được điều mà rất ít người dám tin vào vài năm trước: quay trở lại Nhà Trắng với một tư thế không thể bàn cãi hơn.
Ông Trump đã giành được 312 phiếu đại cử tri. Con số này vượt xa mức 270 cần thiết để thắng cử. Trong khi đó, bà Kamala Harris dừng chân ở con số 226. Khoảng cách này thực sự rất lớn. Nó không chỉ là một chiến thắng sát nút theo kiểu may rủi, mà là một sự khẳng định rõ ràng từ phía cử tri Mỹ.
Bản đồ đỏ rực và sự sụp đổ của "Bức tường xanh"
Nhìn vào bản đồ, bạn sẽ thấy một màu đỏ bao phủ gần như toàn bộ các bang chiến địa quan trọng nhất. Đây chính là chìa khóa của mọi chuyện.
Để hiểu tại sao kết quả bầu cử tổng thống Mỹ lại nghiêng hẳn về một phía như vậy, chúng ta phải nhìn vào 7 bang "xoay chiều". Đó là: Pennsylvania, Michigan, Wisconsin, Georgia, North Carolina, Arizona và Nevada. Trump đã thắng sạch. Vâng, bạn không nghe nhầm đâu, ông ấy đã quét sạch cả 7 bang này.
Đặc biệt nhất là "Bức tường xanh" (Blue Wall) gồm Pennsylvania, Michigan và Wisconsin. Đây vốn là những thành trì mà đảng Dân chủ luôn tin rằng họ có thể giữ được để ngăn chặn Trump. Nhưng không, cử tri ở đây đã quyết định khác. Họ lo lắng về giá trứng, giá xăng và công ăn việc làm hơn là những thông điệp chính trị vĩ mô.
📖 Related: Casualties Vietnam War US: The Raw Numbers and the Stories They Don't Tell You
Những con số cụ thể bạn cần biết:
- Donald Trump: 312 phiếu đại cử tri và khoảng 77,3 triệu phiếu phổ thông (49,8%).
- Kamala Harris: 226 phiếu đại cử tri và khoảng 75,0 triệu phiếu phổ thông (48,3%).
Lần đầu tiên sau hai thập kỷ, một ứng viên đảng Cộng hòa đã thắng cả số phiếu phổ thông. Lần cuối cùng chuyện này xảy ra là từ thời George W. Bush năm 2004. Điều này cực kỳ quan trọng vì nó xóa tan cái mác "Tổng thống không được lòng dân đa số" mà phe đối lập thường dùng để công kích Trump trước đây.
Tại sao kết quả bầu cử tổng thống Mỹ lại diễn ra như vậy?
Nhiều người hỏi mình là: "Ủa, sao bà Harris lại thua đậm thế?". Kinda khó trả lời ngắn gọn, nhưng có mấy điểm mấu chốt thế này.
Trước hết là kinh tế. Cử tri Mỹ cảm thấy túi tiền của họ mỏng đi sau mấy năm lạm phát. Dù số liệu vĩ mô có đẹp đến đâu, nhưng nếu người dân đi siêu thị và thấy hóa đơn tăng gấp đôi, họ sẽ trút giận vào lá phiếu. Đó là quy luật bất biến của chính trị Mỹ.
Thứ hai, ông Trump đã xây dựng được một liên minh cử tri mới cực kỳ đa dạng. Theo dữ liệu từ Pew Research, ông đã thu hút được một lượng lớn cử tri gốc Latinh và da đen – những nhóm vốn xưa nay "mặc định" là của đảng Dân chủ. Cụ thể, tỷ lệ cử tri gốc Latinh ủng hộ Trump đã tăng vọt lên mức gần như ngang bằng với bà Harris (48% so với 51%). Đây là một sự dịch chuyển địa chấn trong nhân khẩu học bầu cử.
👉 See also: Carlos De Castro Pretelt: The Army Vet Challenging Arlington's Status Quo
Cũng phải nói thêm về sự mệt mỏi của cử tri. Nhiều người cảm thấy những vấn đề về biên giới và nhập cư không được giải quyết thỏa đáng. Khi Trump hứa hẹn về một "thời đại hoàng kim mới" với những chính sách cứng rắn, họ đã chọn tin ông một lần nữa.
Những điều bất ngờ mà ít ai để ý
Có một chi tiết khá thú vị là tại thị trấn nhỏ Dixville Notch ở New Hampshire – nơi luôn bỏ phiếu sớm nhất vào lúc nửa đêm. Kết quả ở đó là 3-3, chia đều cho cả hai. Lúc đó, mọi người cứ ngỡ cuộc đua sẽ sít sao đến từng milimet. Nhưng thực tế sau đó lại chứng minh điều ngược lại hoàn toàn.
Bà Harris, dù có một chiến dịch vận động rầm rộ và huy động được lượng tiền kỷ lục, vẫn không thể vượt qua cái bóng của chính quyền đương nhiệm. Người ta gọi đó là "gánh nặng của người đương nhiệm" (incumbency burden). Khi cử tri không hài lòng với thực tại, bất kỳ ai đại diện cho bộ máy hiện tại cũng sẽ gặp khó khăn.
Tác động của kết quả này đến tương lai
Giờ đây, khi bụi đã lắng xuống, chúng ta đang chứng kiến một nhiệm kỳ thứ hai của Trump với một quyền lực rất lớn. Không chỉ thắng ghế Tổng thống, đảng Cộng hòa còn kiểm soát cả Thượng viện và nắm giữ ưu thế tại Hạ viện. Điều này có nghĩa là các chính sách của ông sẽ được thông qua cực nhanh mà không gặp nhiều rào cản.
✨ Don't miss: Blanket Primary Explained: Why This Voting System Is So Controversial
Về mặt đối ngoại, thế giới đang chuẩn bị cho những thay đổi lớn. Từ các liên minh quân sự như NATO đến các hiệp định thương mại với châu Á và châu Âu, tất cả đều có thể bị đặt lên bàn đàm phán lại. Phong cách "Nước Mỹ trên hết" (America First) sẽ quay lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Những bước tiếp theo bạn nên theo dõi:
- Quá trình chuyển giao quyền lực: Dù có những căng thẳng trong quá khứ, quá trình này hiện đang diễn ra để đảm bảo bộ máy chính phủ không bị gián đoạn.
- Các vị trí nhân sự chủ chốt: Hãy xem ai sẽ là Ngoại trưởng, Bộ trưởng Quốc phòng hay Bộ trưởng Tài chính. Đây là những người trực tiếp định hình chính sách ảnh hưởng đến túi tiền và an ninh toàn cầu.
- Phản ứng của thị trường: Chứng khoán thường có những đợt biến động mạnh dựa trên các tuyên bố về thuế quan của Trump. Nếu bạn có đầu tư, đây là lúc cần tỉnh táo.
Kết quả bầu cử tổng thống Mỹ 2024 thực sự là một bài học lớn về việc lắng nghe tiếng lòng của tầng lớp lao động. Nó cho thấy chính trị không chỉ là những bài diễn văn hoa mỹ trên tivi, mà là câu chuyện của những hóa đơn thanh toán mỗi tháng.
Nếu bạn muốn nắm bắt sâu hơn về cách các chính sách mới này ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế Việt Nam hay thị trường chứng khoán, hãy bắt đầu bằng việc theo dõi các thông báo về nhân sự kinh tế trong nội các mới. Đó chính là những "tín hiệu sớm" chuẩn xác nhất cho những gì sắp xảy ra trong 4 năm tới.