Hatırlıyor musunuz? 2024 Kasım ayına doğru giderken her gün yeni bir veriyle uyanıyorduk. Televizyonlar, sosyal medya ve haber siteleri 2024 Amerika Birleşik Devletleri seçimleri anketleri ile dolup taşmıştı. Kimisi " Harris burun farkıyla önde" diyordu, kimisi "Trump geri geliyor" diye manşet atıyordu. Ama dürüst olmak gerekirse, o dönem hepimizin kafası biraz karışıktı. Anketlerin hata payları, "çekingen seçmen" teorileri derken kendimizi bir veri denizinde bulmuştuk.
Şimdi aradan zaman geçti ve toz duman dağıldı. Peki, o kadar tartışılan bu anketler gerçekten çuvalladı mı yoksa biz mi onları yanlış okuduk? Aslında cevap ikisinin tam ortasında bir yerde duruyor.
2024 Amerika Birleşik Devletleri Seçimleri Anketleri Neden Bu Kadar Çok Konuşuldu?
Bu seçimde anketlerin bu kadar mercek altına alınmasının sebebi, 2016 ve 2020'deki travmalardı. Kamuoyu araştırma şirketleri o dönemlerde Trump'ın desteğini hep az göstermişti. Bu yüzden 2024'te herkes "Acaba yine mi aynı şey olacak?" diye soruyordu. New York Times/Siena, Emerson College ve Reuters gibi devlerin yayınladığı her veri altın değerindeydi.
👉 See also: 5 Day Weather NJ: Why the Coming Cold Snap is Different
Anketçiler bu sefer yöntemlerini biraz değiştirdi. Mesela, sadece telefonla aramak yerine online panellere ve SMS yöntemlerine daha fazla ağırlık verdiler. Hatta eğitim seviyesine göre ağırlıklandırma (weighting) yaparak, üniversite mezunu olmayan seçmenlerin sesini daha iyi duymaya çalıştılar. Çünkü biliyorduk ki Trump'ın asıl gücü bu gruptan geliyordu. Ama yine de o "yakın yarış" hissi hiç değişmedi.
Salıncak Eyaletlerde Durum Neydi?
Asıl kıyamet yedi tane "salıncak eyalet" dediğimiz yerde koptu: Pennsylvania, Michigan, Wisconsin, Arizona, Georgia, Nevada ve North Carolina. Seçimden sadece birkaç gün önce yayınlanan 2024 Amerika Birleşik Devletleri seçimleri anketleri, bu eyaletlerin neredeyse tamamında farkın %1 ile %2 civarında olduğunu söylüyordu. Yani istatistiksel olarak bir "yazı tura" durumuydu bu.
Örneğin, Pennsylvania'da birçok anket Harris ve Trump'ı kafa kafaya gösteriyordu. Ama sandıklar açıldığında, Trump'ın kırsal bölgelerdeki hakimiyeti ve beklenmedik bir şekilde artan Latino seçmen desteği dengeyi değiştirdi. Trump, bu kritik eyaleti 2 puanın üzerinde bir farkla alarak aslında anketlerin hata payı (margin of error) sınırında kalsa da psikolojik olarak "anketleri yine yanılttı" dedirtti.
Kim Daha Yakın Tahminlerde Bulundu?
Herkesin merak ettiği o meşhur soruya gelelim. Nate Silver’ın Silver Bulletin’i ve 538 gibi platformlar, seçim gecesine kadar "belirsiz" etiketiyle ilerledi. Ama bazı yerel anketler gerçekten şaşırttı.
- Ann Selzer ve Iowa Şoku: Seçimden hemen önce efsanevi anketçi Ann Selzer, Iowa'da Harris'in 3 puan önde olduğunu gösteren bir anket yayınladı. Bu bir deprem etkisi yarattı! Çünkü Iowa zaten "kırmızı" (Cumhuriyetçi) bir eyaletti. Sonuç ne mi oldu? Trump Iowa'yı 13 puan farkla kazandı. Bu, 2024'ün en büyük anket faciası olarak tarihe geçti.
- New York Times/Siena Başarısı: Ulusal bazda baktığımızda, NYT/Siena'nın son anketi yarışı %48-%48 beraberlikte göstermişti. Trump halk oylamasını (popular vote) yaklaşık %1.5-2 farkla kazandı. Teknik olarak bu, 3 puanlık bir hata payı içindeydi. Yani anketçiler aslında "çok yakın" dediklerinde haklılardı; sadece "kimin" kazanacağını söylemekte zorlandılar.
Anketlerin Kaçırdığı O Büyük Detay: Demografik Kaymalar
Eski usul siyaset bilimciler hep "Siyahiler Demokratlara, Hispanikler Demokratlara oy verir" derdi. Ama 2024 Amerika Birleşik Devletleri seçimleri anketleri alt metinlerinde bir şeylerin değiştiğini fısıldıyordu. Trump, özellikle Hispanik erkekler ve genç erkekler arasında desteğini muazzam artırdı.
Anketlerin çoğu bu kaymayı gördü ama şiddetini tam ölçemedi. NBC News'un çıkış anketlerine (exit polls) baktığımızda, Trump'ın Latino seçmenler arasındaki oy oranını 2020'ye göre ciddi oranda artırdığını görüyoruz. Eğer anket verilerini sadece "kim önde" diye okumayıp, "kim hangi grupta yükseliyor" diye baksaydık, sonucun Trump lehine döneceğini belki daha net görebilirdik.
📖 Related: The Toronto Plane Crash Crew: What Really Happens in the Cockpit During a Runway Incursion
Neden Yanılıyorlar? (Kısa ve Öz)
- Cevap Vermeme Yanlılığı: Cumhuriyetçi seçmenler anketçilere hala daha az güveniyor ve telefonu kapatıyorlar.
- Lojistik Zorluklar: İnsanlar artık bilinmeyen numaraları açmıyor. Bu da örneklem kalitesini düşürüyor.
- Kararsızlar: Son ana kadar karar vermeyen o %3'lük kitle, sandık başında genellikle ekonomiye (enflasyona) bakarak oy kullandı ve bu da Trump'a yaradı.
Gelecekte Anketlere Güvenmeli miyiz?
Şimdi asıl meseleye gelelim. Bu anketler artık çöp mü? Hayır, kesinlikle değil. Ama onları birer "gelecek tahmincisi" olarak değil, sadece o anki "fotoğraf" olarak görmemiz lazım. 2024 tecrübesi bize gösterdi ki, bir seçim "anketlerde başa baş" görünüyorsa, o seçim aslında her iki tarafa da büyük bir farkla gidebilir.
Sizin İçin Birkaç İpucu:
Eğer bir sonraki seçim döneminde (mesela 2026 ara seçimlerinde) yine anketlere boğulursanız, şu adımları izleyin:
- Tek bir ankete takılmayın: RealClearPolitics veya 538 gibi sitelerden anket ortalamalarına (aggregates) bakın.
- Hata payını asla unutmayın: Eğer fark %3'ten azsa, o anket aslında "kimin kazanacağını bilmiyorum" demektedir.
- Eyalet anketlerine odaklanın: Ulusal anketler (tüm Amerika genelinde yapılanlar) gösterişlidir ama seçimi eyaletler kazandırır. Pennsylvania veya Wisconsin verisi, New York verisinden bin kat daha önemlidir.
- Trendleri takip edin: Kimin %51 olduğu değil, son 3 haftada kimin yükselişte olduğu daha önemli bir sinyaldir.
Sonuçta 2024 Amerika Birleşik Devletleri seçimleri anketleri, modern dünyanın en zor işlerinden birini yapmaya çalıştı: İnsanların o gizli kabine girdiğinde ne yapacağını önceden bilmek. Mükemmel değillerdi ama bize çok şey anlattılar. Bir dahaki sefere manşetlere değil, verinin içindeki o küçük kaymalara dikkat edin.