Nếu bạn mở Google Maps và kéo về phía Biển Đông, bạn sẽ thấy một dải những chấm trắng nhỏ li ti rải rác giữa lòng đại dương xanh thẳm. Đó là quần đảo Trường Sa. Nhưng bản đồ thì vô hồn lắm. Nó chẳng thể nói cho bạn biết cái nắng ở đây gắt đến cháy da, hay tiếng sóng vỗ vào mạn tàu HQ-561 nó dồn dập đến mức nào. Quần đảo Trường Sa không chỉ là một địa danh trên sách giáo khoa địa lý. Đối với người Việt, nó là máu thịt, là một phần của ngôi nhà mà dù có đi xa đến đâu, người ta cũng đau đáu hướng về.
Nói thật nhé, không phải ai cũng có cơ hội đặt chân lên đây. Đây là một hành trình đặc biệt. Nó không giống việc bạn mua một chiếc vé máy bay đi Phú Quốc hay Nha Trang để nằm ườn trên bãi cát trắng. Đi Trường Sa là đi để cảm nhận sự khắc nghiệt của thiên nhiên và bản lĩnh của con người. Bạn sẽ thấy những rạn san hô rực rỡ bên cạnh những công trình bê tông kiên cố, những vườn rau xanh mướt mọc lên từ cát mặn, và cả những nụ cười hiền hậu của những chiến sĩ trẻ măng.
Quần đảo Trường Sa thực tế trông như thế nào?
Nhiều người tưởng tượng quần đảo Trường Sa chỉ toàn là những hòn đảo cát trắng với rặng dừa. Thực tế thì phức tạp và đa dạng hơn nhiều. Cấu trúc của nó gồm hàng trăm đảo nhỏ, đá, bãi ngầm và rạn san hô. Chúng được chia thành nhiều nhóm như Song Tử, Thị Tứ, Loại Ta, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa. Mỗi đảo lại có một "cá tính" riêng.
Đảo Trường Sa Lớn—thường được gọi là "thủ phủ" của quần đảo—trông giống như một thị trấn thu nhỏ giữa biển khơi. Có đường băng, có nhà văn hóa, có chùa và cả trường học. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa tiếng sóng biển là một trong những âm thanh gây xúc động nhất mà tôi từng biết. Trong khi đó, các đảo chìm như Đá Lát, Đá Tây hay Len Đao lại là một câu chuyện khác hoàn toàn. Đó là những công trình kiến trúc thép và bê tông mọc lên từ lòng biển. Sống ở đây, diện tích đi lại đôi khi chỉ vỏn vẹn trong vài chục mét vuông, bốn bề là nước.
Bạn đã bao giờ nghe về cây bàng vuông chưa? Đây là "đặc sản" của quần đảo Trường Sa. Lá bàng to như bàn tay, cứng cáp để chống chọi với gió muối, và hoa của nó thì đẹp đến nao lòng, chỉ nở về đêm. Sức sống của loài cây này chính là biểu tượng rõ nét nhất cho con người nơi đây: lầm lì, bền bỉ và đầy kiêu hãnh.
👉 See also: Weather in Kirkwood Missouri Explained (Simply)
Cuộc sống không có "vùng xanh" của nước ngọt
Nước ngọt ở đây quý hơn vàng. Ngày xưa, các chiến sĩ phải chắt chiu từng giọt nước mưa, tắm giặt phải tính toán kỹ lưỡng. Bây giờ, nhờ công nghệ lọc nước biển và các hệ thống bể chứa hiện đại, đời sống đã cải thiện nhiều. Nhưng tinh thần tiết kiệm thì vẫn vậy. Nước tắm xong được dùng để tưới rau. Rau xanh ở quần đảo Trường Sa không chỉ là thực phẩm, nó là niềm vui. Những khay rau cải, rau muống xanh mướt được che chắn kỹ càng khỏi hơi muối mặn là thành quả của sự kiên trì khủng khiếp.
Thú thật, bạn sẽ sốc khi biết nhiệt độ mùa hè trên đảo có thể lên tới 40 độ C, kèm theo cái gió rát mặt. Nhưng kỳ lạ thay, con người ta vẫn sống, vẫn yêu và vẫn bảo vệ từng tấc đất ấy với một sự lạc quan đến lạ kỳ.
Những lầm tưởng phổ biến về du lịch Trường Sa
Có một sự thật là rất nhiều người hỏi tôi: "Làm sao để đặt tour đi quần đảo Trường Sa?". Câu trả lời ngắn gọn: Hiện tại không có tour du lịch thương mại đại trà kiểu "sáng đi chiều về" hay nghỉ dưỡng 5 sao.
Việc ra đảo hiện nay chủ yếu thông qua các đoàn công tác, các chuyến tàu của quân chủng hải quân hoặc các hành trình "Trường Sa xanh" do các tổ chức đoàn thể phối hợp thực hiện. Bạn không thể chỉ xách ba lô lên và đi. Quy trình cấp phép rất chặt chẽ vì đây là khu vực quân sự và có ý nghĩa chiến lược quan trọng về quốc phòng.
✨ Don't miss: Weather in Fairbanks Alaska: What Most People Get Wrong
- Lầm tưởng 1: Đi Trường Sa là để nghỉ dưỡng. Sai. Bạn sẽ phải đối mặt với những cơn say sóng kinh hoàng trên tàu hàng ngày trời.
- Lầm tưởng 2: Ở đảo không có điện. Sai. Hiện nay các đảo đều được trang bị hệ thống điện gió và điện mặt trời rất hiện đại. Đèn điện sáng trưng cả một vùng biển vào ban đêm.
- Lầm tưởng 3: Chỉ có lính ở trên đảo. Sai. Có cả những hộ dân sinh sống, có trẻ em đi học, có những tiếng cười đùa trẻ thơ vang lên dưới bóng cây bàng vuông.
Giá trị thực của vùng biển này nằm ở đâu?
Không chỉ là chủ quyền, quần đảo Trường Sa nằm ở một vị trí chiến lược trên bản đồ hàng hải quốc tế. Tuyến đường biển đi qua đây là một trong những tuyến đường nhộn nhịp nhất thế giới. Dưới lòng đại dương là nguồn tài nguyên hải sản phong phú và tiềm năng về dầu khí, khoáng sản. Nhưng trên hết, đối với người Việt, giá trị của Trường Sa là giá trị của tinh thần dân tộc.
Bạn có biết về những "ngọn hải đăng không bao giờ tắt"? Đó chính là các chiến sĩ hải quân và những người dân bám biển. Họ là những cột mốc sống. Khi bạn đứng trên boạn tàu, nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa biển Đông, bạn sẽ hiểu tại sao hai chữ "Tổ quốc" lại thiêng liêng đến thế. Nó không còn là khái niệm trừu tượng trong sách vở nữa.
Làm thế nào để "chạm" vào Trường Sa khi bạn đang ở đất liền?
Dù bạn chưa thể trực tiếp đặt chân lên quần đảo Trường Sa, vẫn có rất nhiều cách để thể hiện tình yêu và trách nhiệm của mình. Đừng nghĩ rằng bạn đứng ngoài cuộc.
- Tìm hiểu đúng về lịch sử và pháp lý: Hãy đọc các tài liệu chính thống về Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982). Hiểu đúng là cách tốt nhất để bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng.
- Ủng hộ các chương trình hướng về biển đảo: "Góp đá xây Trường Sa" hay "Trường Sa xanh" là những chiến dịch thực tế giúp cải thiện đời sống cho chiến sĩ và nhân dân trên đảo. Những máy lọc nước, những cây xanh bạn gửi gắm đều có giá trị cực lớn.
- Lan tỏa thông tin tích cực: Thay vì những tranh cãi vô bổ, hãy chia sẻ những hình ảnh đẹp, những câu chuyện cảm động về cuộc sống ở quần đảo Trường Sa.
Một vài lưu ý "sương sương" nếu bạn may mắn được ra đảo
Nếu một ngày đẹp trời bạn có tên trong danh sách một đoàn công tác ra đảo, hãy nhớ vài quy tắc ngầm sau đây. Đầu tiên, đừng phí phạm nước ngọt. Thứ hai, hãy chuẩn bị tinh thần cho việc mất sóng điện thoại thường xuyên (dù hiện tại đã có sóng Viettel, Vinaphone ở nhiều điểm nhưng không phải lúc nào cũng căng đét). Thứ ba, hãy mang theo thật nhiều quà là sách báo, hạt giống rau hoặc những món đồ nhỏ từ đất liền. Tin tôi đi, một lá thư tay từ đất liền đôi khi quý hơn bất cứ món quà vật chất nào.
🔗 Read more: Weather for Falmouth Kentucky: What Most People Get Wrong
Sóng biển có thể bào mòn đá, nhưng nó không bao giờ bào mòn được ý chí của con người. Quần đảo Trường Sa vẫn đứng đó, kiên cường giữa trùng khơi. Mỗi lần nhắc đến cái tên này, trong lòng mỗi người Việt lại dấy lên một niềm tự hào xen lẫn sự xúc động khó tả.
Những hành động thực tế bạn nên làm ngay:
- Kiểm tra nguồn tin: Khi đọc tin tức về Biển Đông và quần đảo Trường Sa, hãy ưu tiên các nguồn tin từ Thông tấn xã Việt Nam, Báo Hải quân hoặc các trang tin chính phủ để tránh bị dắt mũi bởi tin giả.
- Giáo dục thế hệ trẻ: Nếu bạn có con nhỏ, hãy kể cho chúng nghe về cây bàng vuông, về những chú chó trên đảo Trường Sa biết săn cá, về những người lính trẻ đi giữ đảo thay vì chỉ nói về những cuộc chiến.
- Tiết kiệm tài nguyên: Nghe có vẻ không liên quan, nhưng bảo vệ môi trường biển chính là bảo vệ hệ sinh thái xung quanh quần đảo Trường Sa, giúp ngư dân của chúng ta có sinh kế bền vững để bám biển dài ngày.
Kết thúc hành trình khám phá qua con chữ này, hy vọng bạn đã có một cái nhìn thật hơn, đời hơn về mảnh đất xa xôi ấy. Trường Sa không xa, nếu chúng ta luôn giữ nó trong tim.