Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao chúng ta lại dành riêng một ngày để tri ân những người lính đã rời quân ngũ không? Thành thật mà nói, đối với nhiều người, Ngày Cựu chiến binh (22/12 tại Việt Nam) đôi khi chỉ là một dòng thông báo trên lịch hoặc một vài buổi lễ mít tinh trên tivi. Nhưng nếu bạn ngồi xuống, mời một người lính già một ly trà và lắng nghe, bạn sẽ thấy nó chẳng đơn giản là một ngày kỷ niệm khô khan. Nó là máu. Là thanh xuân. Và là một phần xương thịt của lịch sử dân tộc đã được gửi lại chiến trường.
Nhiều người hay nhầm lẫn ngày này với ngày thương binh liệt sỹ hay ngày thành lập quân đội. Kể ra cũng dễ hiểu thôi vì chúng đều liên quan đến súng ống và quân phục. Tuy nhiên, bản chất của ngày này sâu sắc hơn thế nhiều. Nó không chỉ vinh danh những người đã ngã xuống, mà còn là lời nhắc nhở về những người đang sống giữa chúng ta – những người mang theo những vết sẹo cả trên da thịt lẫn trong tâm hồn sau khi rởi bỏ tay súng.
Nguồn gốc và vì sao lại là ngày 22/12?
Lịch sử không tự nhiên mà có. Ngày 22/12/1944, tại một khu rừng ở Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập. Lúc đó chỉ có 34 chiến sĩ thôi. Bạn tưởng tượng được không? Chỉ 34 người với súng kíp, súng hoả mai mà sau này trở thành một quân đội hùng mạnh.
Đến năm 1989, theo nguyện vọng của đông đảo anh em cựu binh, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã quyết định lấy ngày này làm Ngày hội Quốc phòng toàn dân và cũng là dịp để tôn vinh các cựu chiến binh. Đây là một bước ngoặt. Tại sao? Vì nó khẳng định rằng khi người lính cởi bỏ bộ quân phục để về với đời thường, họ không hề bị lãng quên.
Họ trở về, tay cầm cày thay vì cầm súng. Họ trở thành kỹ sư, giáo viên, hay bác tài xe ôm đầu ngõ. Nhưng cái "chất lính" thì chẳng bao giờ mất đi được. Đó là lý do chúng ta cần một cái tên chính thức để gọi tên sự cống hiến bền bỉ đó.
💡 You might also like: Easy recipes dinner for two: Why you are probably overcomplicating date night
Những lầm tưởng phổ biến về cựu chiến binh
Có một cái nhìn khá phiến diện là cứ hễ nhắc đến cựu chiến binh là phải nhắc đến những cụ già tóc bạc phơ, ngực đầy huy chương. Sai bét.
Thực tế thì cựu chiến binh hiện nay trẻ hơn bạn nghĩ rất nhiều. Có những người chỉ mới ngoài 30, 40 tuổi. Họ tham gia các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc tại Nam Sudan, hay tham gia bảo vệ biên giới hải đảo những năm gần đây. Họ là những "cựu binh thời bình" nhưng những áp lực và hy sinh của họ cũng chẳng kém cạnh gì thời chiến.
Một lầm tưởng khác là họ chỉ thích nói về quá khứ hào hùng. Honestly, nhiều bác lính già mình từng gặp lại rất ngại nói về chiến tranh. Đối với họ, đó là nỗi đau mất bạn bè, là những đêm không ngủ vì tiếng bom văng vẳng trong tai. Cái họ cần không phải là những bài diễn văn hào nhoáng, mà là sự thấu hiểu rằng những năm tháng đó thực sự có ý nghĩa cho hòa bình hôm nay.
Cuộc sống sau ánh hào quang của người lính
Rời quân ngũ là một cú sốc văn hóa. Tin mình đi, từ một môi trường kỷ luật thép, sáng dậy đúng giờ, ăn ngủ theo hiệu lệnh, đột ngột trở về với cuộc sống tự do "muốn làm gì thì làm" không hề dễ dàng.
📖 Related: How is gum made? The sticky truth about what you are actually chewing
Nhiều cựu chiến binh gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm. Kỹ năng bắn súng hay lái xe tăng thì áp dụng vào đâu trong một văn phòng máy lạnh? Chính vì thế, các tổ chức như Hội Cựu chiến binh Việt Nam đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Họ giúp nhau vay vốn, dạy nhau làm kinh tế trang trại, hay đơn giản là đến thăm nhau lúc ốm đau.
Bạn đã bao giờ nghe về những "cựu binh triệu phú" chưa? Họ dùng chính cái kỷ luật quân đội để vận hành doanh nghiệp. Sự quyết đoán, không ngại khó và tính cam kết cao giúp họ thành công ở những nơi người khác bỏ cuộc. Đó là minh chứng rõ nhất cho việc phẩm chất bộ đội Cụ Hồ vẫn tỏa sáng ngay cả khi không còn tiếng súng.
Chúng ta nên làm gì vào Ngày Cựu chiến binh?
Đừng chỉ đăng một tấm ảnh lên mạng xã hội rồi thôi. Nó sáo rỗng lắm.
Thay vào đó, hãy thử làm những việc thực tế hơn. Nếu trong họ hàng bạn có người là cựu binh, hãy qua chơi, biếu một gói trà ngon và thực sự lắng nghe họ. Đôi khi chỉ cần bạn hỏi: "Ngày xưa bác đi lính ở đâu?" là đã đủ để khơi lại cả một vùng trời ký ức và khiến họ cảm thấy được trân trọng.
👉 See also: Curtain Bangs on Fine Hair: Why Yours Probably Look Flat and How to Fix It
- Tham gia các hoạt động thiện nguyện: Nhiều gia đình cựu chiến binh vùng sâu vùng xa vẫn còn rất khó khăn, đặc biệt là những người bị ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam.
- Giáo dục con trẻ: Hãy kể cho lũ trẻ nghe về ý nghĩa của hòa bình thông qua những câu chuyện thật, không phải qua sách giáo khoa khô cứng.
- Hỗ trợ doanh nghiệp của cựu binh: Nếu biết một cửa hàng hay xưởng sản xuất do các bác cựu chiến binh làm chủ, hãy ưu tiên ủng hộ họ. Đó là cách thực tế nhất để giúp họ ổn định cuộc sống.
Góc nhìn đa chiều về chính sách hỗ trợ
Nói đi cũng phải nói lại, chính sách cho cựu chiến binh hiện nay vẫn còn những khoảng trống cần lấp đầy. Chế độ bảo hiểm y tế hay trợ cấp hàng tháng cho những người tham gia các cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới đôi khi còn gặp vướng mắc về thủ tục giấy tờ.
Chúng ta cần nhìn nhận rằng, chăm sóc cựu chiến binh không phải là làm từ thiện. Đó là trách nhiệm và sự đền đáp công bằng. Xã hội càng phát triển thì cách chúng ta đối xử với những người có công càng phải văn minh và thiết thực hơn. Không chỉ là tiền bạc, mà còn là sự hỗ trợ về tâm lý để họ hòa nhập tốt hơn với dòng chảy công nghệ 4.0 hiện nay.
Ngày Cựu chiến binh cuối cùng là để nhắc nhở chúng ta về cái giá của độc lập. Hòa bình không miễn phí. Nó được mua bằng tuổi trẻ của hàng triệu con người. Khi bạn đi dạo trên những con phố sầm uất hay ngồi cafe tán gẫu, hãy nhớ rằng đã có những người từng nằm hầm, nhịn đói để chúng ta có được cái sự bình yên "hiển nhiên" này.
Hành động thiết thực dành cho bạn
Để Ngày Cựu chiến binh trở nên ý nghĩa hơn đối với chính bạn và cộng đồng, hãy bắt đầu bằng những bước nhỏ nhưng đầy tác động sau đây:
- Tìm hiểu lịch sử gia đình: Dành thời gian hỏi bố mẹ hoặc ông bà về những người thân đã từng tham gia quân ngũ. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy những câu chuyện anh hùng ngay trong chính dòng máu của mình.
- Ghé thăm nghĩa trang hoặc đài tưởng niệm: Không cần chờ đến buổi lễ chính thức, một nhành hoa và nén nhang thắp lên vào một ngày bình thường thể hiện sự tri ân chân thành nhất.
- Hỗ trợ thông tin: Nếu bạn biết cựu chiến binh nào chưa được hưởng đúng chế độ do thất lạc giấy tờ, hãy dùng sự hiểu biết về internet của mình để giúp họ tìm kiếm thông tin hoặc liên hệ với các cơ quan chức năng để được hướng dẫn thủ tục.
- Lan tỏa câu chuyện thật: Thay vì những lời chúc copy trên mạng, hãy viết một dòng cảm nghĩ thật lòng về một người lính mà bạn biết. Sự chân thành luôn có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất.
Việc tri ân không bao giờ là muộn và cũng không bao giờ là đủ. Hãy để tinh thần của ngày này thấm sâu vào hành động hằng ngày của chúng ta, thay vì chỉ xuất hiện một lần duy nhất trong năm trên tờ lịch treo tường.