Bạn còn nhớ cảm giác sáng ngày 6 tháng 11 năm 2024 không? Khi cả thế giới nín thở nhìn vào những con số nhảy múa trên màn hình CNN hay Fox News. Thật sự mà nói, bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2024 không chỉ là một cuộc bỏ phiếu thông thường. Nó là một cơn địa chấn. Nhiều người đã nghĩ cuộc đua này sẽ kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần để phân định thắng thua tại các bang chiến địa. Nhưng không.
Mọi thứ kết thúc nhanh đến mức ngỡ ngàng.
Donald Trump đã làm được điều mà rất ít người dám tin chắc trước đó: ông thắng cả 7 bang chiến địa (Swing States). Từ những đồi núi ở Pennsylvania đến cái nắng cháy của Arizona, màu đỏ của đảng Cộng hòa đã phủ kín bản đồ. Ông không chỉ giành đủ 270 phiếu đại cử tri mà còn vượt xa con số đó để chạm mốc 312 phiếu. Trong khi đó, Kamala Harris dừng lại ở con số 226.
Hơn cả những con số, lần đầu tiên sau hai thập kỷ, một ứng viên Cộng hòa đã thắng cả số phiếu phổ thông. Trump có khoảng 72,9 triệu phiếu, bỏ xa bà Harris với 68,2 triệu. Điều này nói lên một sự thật trần trụi: cử tri Mỹ đang thực sự khao khát một sự thay đổi mạnh mẽ, vượt ra ngoài những khuôn mẫu chính trị truyền thống.
Những cú bẻ lái không tưởng trong chiến dịch 2024
Hãy nhìn lại một chút về hành trình điên rồ này. Bạn có thấy cuộc bầu cử nào mà ứng viên hàng đầu đột ngột rút lui khi chỉ còn vài tháng? Joe Biden, sau một buổi tranh luận đầy sóng gió vào tháng 6, đã phải đưa ra quyết định khó khăn nhất sự nghiệp: dừng lại.
Bà Kamala Harris bước vào cuộc đua như một "người chữa cháy".
🔗 Read more: Pasco County FL Sinkhole Map: What Most People Get Wrong
Sự phấn khích ban đầu là có thật. Các khoản quyên góp đổ về như mưa. Thế nhưng, thời gian là thứ bà không có nhiều. Việc phải gánh vác những di sản kinh tế — đặc biệt là bóng ma lạm phát — từ chính quyền đương nhiệm đã trở thành hòn đá nặng ghì chân bà trong suốt chiến dịch. Người dân đi siêu thị, họ nhìn vào giá trứng, giá xăng và họ cảm thấy lo lắng. Đó là thực tế.
Trong khi đó, Donald Trump lại sống sót sau... hai vụ ám sát hụt. Bức ảnh ông giơ nắm đấm với vết máu trên mặt tại Pennsylvania đã trở thành một biểu tượng không thể xóa nhòa của cuộc bầu cử này. Nó tạo ra một luồng sinh khí mới cho những người ủng hộ ông, biến cuộc đua thành một cuộc hành trình của sự "kiên cường".
Kinh tế và Nhập cư: Hai "át chủ bài" quyết định cuộc chơi
Nếu bạn hỏi một cử tri trung lập tại Wisconsin rằng họ quan tâm điều gì nhất, câu trả lời thường không phải là "nền dân chủ" hay "quyền phá thai" — vốn là trọng tâm của đảng Dân chủ. Họ quan tâm đến cái ví tiền của mình.
Kinh tế chính là chìa khóa. Mặc dù các số liệu vĩ mô của Mỹ cho thấy sự tăng trưởng, nhưng người dân bình thường lại cảm nhận khác. Họ thấy lạm phát bào mòn thu nhập. Trump đã đánh trúng tâm lý này với thông điệp đơn giản: "Bạn có sống tốt hơn 4 năm trước không?".
- Giá cả hàng hóa: Tăng phi mã khiến tầng lớp trung lưu cảm thấy bị bỏ lại phía sau.
- Việc làm: Dù tỷ lệ thất nghiệp thấp, nhưng sự bất ổn trong các ngành sản xuất tại "Vành đai rỉ sét" vẫn hiện hữu.
- Thuế: Lời hứa cắt giảm thuế của Trump luôn có sức hút cực lớn với giới doanh nghiệp và cử tri bảo thủ.
Và đừng quên vấn đề nhập cư. Biên giới phía Nam trở thành một điểm nóng không thể kiểm soát trong mắt nhiều người Mỹ. Những lời hứa về việc đóng cửa biên giới và trục xuất quy mô lớn của Trump đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi, không chỉ từ cử tri da trắng mà ngay cả từ một bộ phận cử tri gốc Latinh — những người vốn được coi là "thành trì" của đảng Dân chủ.
💡 You might also like: Palm Beach County Criminal Justice Complex: What Actually Happens Behind the Gates
Vai trò của những nhân vật "ngoài luồng"
Bầu cử năm 2024 còn chứng kiến sự trỗi dậy của những tác nhân mới. Elon Musk không còn đứng ngoài cuộc. Ông chủ của X (Twitter) đã dồn toàn lực, cả về tiền bạc lẫn tầm ảnh hưởng truyền thông, để ủng hộ Trump. Những buổi vận động có sự góp mặt của Musk đã thu hút một lượng lớn cử tri trẻ tuổi và những người yêu công nghệ.
Bên cạnh đó là Robert F. Kennedy Jr. Việc ông rút lui và quay sang ủng hộ Trump là một cú hích quan trọng. Nó giúp Trump lấy được một phần phiếu bầu từ những người hoài nghi hệ thống và những cử tri quan tâm đến các vấn đề sức khỏe, môi trường theo hướng cực đoan.
Sự kết hợp giữa Trump, JD Vance (một người đại diện cho thế hệ trẻ của đảng Cộng hòa) và những đồng minh như Musk đã tạo nên một bộ máy vận động cực kỳ hiệu quả trên môi trường số. Họ không chỉ dùng TV; họ dùng Podcast, dùng X, dùng TikTok để len lỏi vào từng chiếc điện thoại của cử tri.
Điều gì chờ đợi nước Mỹ sau ngày 20/01/2025?
Kể từ khi chính thức nhậm chức vào đầu năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã bắt tay ngay vào việc thực hiện những cam kết của mình. Nước Mỹ đang chứng kiến một sự xoay trục mạnh mẽ trong chính sách đối ngoại và đối nội.
Thuế quan là một công cụ lớn. Trump không giấu giếm ý định dùng thuế để bảo hộ sản xuất trong nước và gây áp lực lên các đối tác thương mại, đặc biệt là Trung Quốc. Điều này có thể giúp hồi sinh các nhà máy, nhưng cũng gây ra lo ngại về một cuộc chiến thương mại mới khiến giá tiêu dùng tăng cao trở lại.
📖 Related: Ohio Polls Explained: What Most People Get Wrong About Voting Times
Về đối ngoại, chính sách "Nước Mỹ trên hết" (America First) đã quay trở lại. Việc xem xét lại các liên minh như NATO hay cắt giảm viện trợ cho các cuộc xung đột quốc tế đang khiến cả thế giới phải điều chỉnh chiến lược.
Nhiều người hỏi tôi: "Vậy rốt cuộc ai đúng, ai sai?". Honestly, không có câu trả lời duy nhất. Nước Mỹ là một quốc gia của những thái cực. Cuộc bầu cử 2024 chỉ cho thấy rằng những giá trị cũ đang bị thách thức và cử tri sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đổi lấy một viễn cảnh mà họ tin là mạnh mẽ hơn.
Những bài học rút ra cho chúng ta
Dù bạn là một nhà đầu tư, một người quan tâm đến chính trị hay chỉ là một người quan tâm đến tin tức thế giới, cuộc bầu cử này để lại những bài học sâu sắc:
- Dữ liệu thăm dò không phải là tất cả: Các cuộc thăm dò trước ngày bầu cử cho thấy một kết quả sít sao, nhưng thực tế lại là một chiến thắng áp đảo. Đừng quá tin vào các con số trên giấy.
- Kinh tế luôn là ưu tiên hàng đầu: Trong mọi cuộc tranh luận về lý tưởng, cuối cùng "cái bụng" vẫn quyết định lá phiếu.
- Sức mạnh của truyền thông mới: Các kênh truyền thông xã hội và podcast giờ đây có quyền năng thay đổi cục diện không kém gì các đài truyền hình lớn.
- Sự thay đổi nhân khẩu học của cử tri: Đảng Cộng hòa đang dần thu hút được nhiều cử tri da màu và gốc Latinh hơn trước, xóa tan quan niệm cũ về phân chia sắc tộc trong bầu cử.
Để chuẩn bị cho những biến động tiếp theo từ chính trường Mỹ ảnh hưởng đến Việt Nam và thế giới, bạn nên theo dõi sát sao các báo cáo về chính sách thương mại mới của Washington. Hãy bắt đầu bằng việc tìm hiểu về các biểu thuế quan dự kiến và cách chúng tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Đó mới thực sự là cuộc chiến tiếp theo sau khi ánh đèn của đêm bầu cử đã tắt.
Kết quả của bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2024 đã xác lập một trật tự mới. Một kỷ nguyên mà ở đó, những quy tắc cũ có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào. Việc hiểu rõ bản chất của chiến thắng này sẽ giúp chúng ta có cái nhìn thấu đáo hơn về thế giới trong 4 năm tới.