Nhiều người Việt nhìn vào bóng bầu dục Mỹ (American Football) và thấy gì? Một đám đông hỗn loạn, những gã khổng lồ lao vào húc nhau như xe tải, và một đống luật lệ rắc rối đến mức phát điên. Nhưng thật sự thì nó không đơn giản chỉ là trò chơi bạo lực của những cơ bắp di động.
Nó là cờ vua trên cỏ.
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao Super Bowl lại là sự kiện đắt giá nhất hành tinh không? Tại sao người Mỹ có thể bỏ ra hàng tỷ đô chỉ để xem một trận đấu kéo dài vài tiếng? Sự thật là, nếu bạn đã trót hiểu luật, bạn sẽ thấy bóng đá (soccer) đôi khi hơi… chậm chạp. Bóng bầu dục Mỹ là sự tổng hòa của chiến thuật quân sự, tốc độ của điền kinh và sự va chạm nghẹt thở của võ thuật.
🔗 Read more: Oklahoma vs LSU Score: What Most People Get Wrong About This SEC Rivalry
Hiểu về bóng bầu dục Mỹ không khó như bạn tưởng
Cơ bản thôi. Mỗi đội có 11 người trên sân. Nhiệm vụ của đội tấn công là đưa quả bóng hình bầu dục về phía cuối sân đối phương (End Zone).
Họ có 4 cơ hội (gọi là "downs") để tiến được ít nhất 10 yards. Nếu làm được, họ có thêm 4 cơ hội mới. Nếu không? Họ phải trả bóng. Nghe thì dễ, nhưng khi có những bức tường thịt cao 1m90, nặng 130kg lao vào bạn với vận tốc của một vận động viên điền kinh, mọi thứ trở nên cực kỳ phức tạp.
Quả bóng không tròn. Nó khó đoán. Nó nảy lung tung. Chính cái sự "không hoàn hảo" của quả bóng lại tạo nên cái hay của môn này.
Vị trí Quarterback: Linh hồn của cả đội bóng
Nếu coi đội bóng là một quân đội, thì Quarterback (QB) chính là vị tướng ngoài mặt trận. Tom Brady hay Patrick Mahomes không chỉ nổi tiếng vì ném bóng giỏi. Họ nổi tiếng vì cái đầu.
Một QB phải đọc được đội hình đối phương trong vòng chưa đầy 2 giây. Anh ta phải biết thằng hậu vệ bên kia chuẩn bị lao vào "sát hại" mình hay đang giả vờ lùi lại. Chỉ cần một sai lầm nhỏ, một cú ném lệch vài centimet, cả trận đấu sẽ xoay chiều. Bạn đã bao giờ thấy áp lực khi hàng triệu người nhìn vào mình và có 3 gã khổng lồ đang chạy tới để vật bạn xuống đất chưa? Đó là cuộc sống thường ngày của một QB tại NFL (National Football League).
Tại sao NFL lại thống trị tuyệt đối tại Mỹ?
Chẳng có giải đấu nào tối ưu hóa trải nghiệm người xem tốt như NFL. Lịch thi đấu của họ cực kỳ ngắn, thường chỉ 17 trận mỗi mùa giải chính. Điều này khiến mỗi trận đấu đều mang tính chất sinh tử. Không có chuyện "thắng thua không quan trọng" ở đây.
Mọi thứ đều là tiền. Bản quyền truyền hình của NFL đạt mức hàng chục tỷ đô la. Các quảng cáo trong trận Super Bowl có giá khoảng 7 triệu USD cho vỏn vẹn 30 giây. Kinh khủng không? Nhưng người ta vẫn tranh nhau mua. Bởi vì đó là lúc cả nước Mỹ, và thậm chí là cả thế giới, đều dán mắt vào màn hình.
📖 Related: Clemson football quarterback history: What Most People Get Wrong
Và đừng quên yếu tố cá cược và Fantasy Football. Nó biến những người vốn chẳng quan tâm gì đến bóng bánh trở thành những chuyên gia thống kê thực thụ. Họ thức đêm, tra cứu chỉ số của từng cầu thủ, theo dõi tình trạng chấn thương của từng người chỉ để hy vọng đội bóng ảo của mình giành chiến thắng.
Những chấn thương và mặt tối của sự va chạm
Chúng ta cần thẳng thắn với nhau. Bóng bầu dục Mỹ là một môn thể thao nguy hiểm.
Căn bệnh CTE (Chấn thương não mãn tính) là một bóng ma bao trùm lên giải đấu. Những cú va chạm lặp đi lặp lại ở vùng đầu khiến nhiều cựu cầu thủ phải đối mặt với chứng mất trí nhớ, trầm cảm và thậm chí là tự sát khi về già. Nghiên cứu của Tiến sĩ Ann McKee tại Đại học Boston đã chỉ ra những con số giật mình về tỷ lệ tổn thương não ở các cầu thủ NFL đã qua đời.
Liên đoàn đã nỗ lực thay đổi luật lệ. Họ phạt nặng những cú húc bằng đỉnh mũ bảo hiểm. Họ cải tiến công nghệ bảo vệ. Nhưng về bản chất, đây vẫn là một môn thể thao va chạm mạnh (high-impact). Sự cân bằng giữa tính hấp dẫn của những cú va chạm và sự an toàn của con người là một bài toán mà NFL vẫn đang loay hoay giải quyết hàng ngày.
Những khoảnh khắc làm nên lịch sử
Bạn có nhớ cú lội ngược dòng của New England Patriots trước Atlanta Falcons tại Super Bowl LI không? Bị dẫn 28-3 nhưng vẫn thắng ngược. Đó là lý do bóng bầu dục Mỹ không bao giờ kết thúc cho đến khi đồng hồ về số 0.
✨ Don't miss: NFL on FOX Twitter: Why It Is Actually the Best Follow on Your Timeline
Hay khoảnh khắc "The Catch" của Dwight Clark năm 1982.
Hay cú chạy thần thánh của Marshawn "Beast Mode" Lynch khiến mặt đất rung chuyển theo nghĩa đen (đo được bằng máy địa chấn).
Những khoảnh khắc đó không chỉ là thể thao. Nó là văn hóa. Nó là chủ đề bàn tán ở quán cà phê, ở văn phòng, ở khắp mọi nơi.
Chiến thuật: Trò chơi của những bộ não thiên tài
Đừng nghĩ mấy ông huấn luyện viên (Coach) chỉ đứng đó hò hét. Mỗi đội có một cuốn "Playbook" dày như từ điển. Trong đó chứa hàng nghìn sơ đồ chiến thuật khác nhau cho từng tình huống cụ thể.
- Đội hình Shotgun khi cần ném xa.
- Đội hình I-formation khi muốn dùng sức mạnh để chạy bóng.
- Blitz: Khi bạn dồn toàn lực lao vào hạ gục QB đối phương.
Nó giống như một ván bài Poker vậy. Bạn phải lừa đối thủ, khiến họ nghĩ bạn sẽ chạy nhưng thực tế bạn lại ném. Hoặc ngược lại. Sự đánh lừa là chìa khóa của chiến thắng.
Làm thế nào để bắt đầu xem mà không thấy chán?
Kinh nghiệm của tôi là: Đừng cố hiểu hết luật ngay từ đầu. Bạn sẽ bỏ cuộc sớm thôi.
- Chọn một đội bóng để ủng hộ (Thử Kansas City Chiefs nếu thích thắng, hoặc Dallas Cowboys nếu thích sự kịch tính và hào nhoáng).
- Tập trung vào quả bóng. Xem nó đi đâu.
- Chú ý đến vạch màu vàng trên truyền hình. Đó là vạch mục tiêu mà đội tấn công cần vượt qua.
- Tải một ứng dụng theo dõi tỉ số để đọc các phân tích nhanh.
Thật sự, bóng bầu dục Mỹ rất cuốn nếu bạn bắt đầu để ý đến những cuộc đối đầu cá nhân trên sân. Một anh chàng bắt bóng (Wide Receiver) nhanh nhẹn đối đầu với một hậu vệ (Cornerback) tinh quái. Đó là cuộc đua tốc độ và tâm lý cực kỳ thú vị.
Những con số không biết nói dối
Hãy nhìn vào sự phát triển của NFL trong những năm qua. Dù bóng đá (soccer) đang lớn mạnh tại Mỹ nhờ hiệu ứng Messi, nhưng bóng bầu dục vẫn là vị vua không thể bị lật đổ.
Theo số liệu từ Nielsen, trong số 100 chương trình truyền hình được xem nhiều nhất tại Mỹ hàng năm, thường có đến hơn 90 vị trí thuộc về các trận đấu NFL. Sức mạnh này không đến từ sự ngẫu nhiên. Nó đến từ cách tổ chức chuyên nghiệp, khả năng kể chuyện qua từng trận đấu và sự kịch tính đến tận giây cuối cùng.
Bạn cũng sẽ thấy sự khác biệt về thể hình. Ở môn này, không có một hình mẫu lý tưởng duy nhất. Có những người khổng lồ nặng 150kg để làm lá chắn, và cũng có những "chàng lùn" chỉ cao 1m70 nhưng chạy nhanh như điện để luồn lách qua các khe hở. Ai cũng có chỗ đứng. Ai cũng có vai trò quan trọng.
Hành động cụ thể để hiểu sâu hơn về bóng bầu dục Mỹ:
- Xem lại các trận đấu rút gọn (Highlights): Thay vì xem cả 3 tiếng đồng hồ, hãy lên YouTube tìm từ khóa "NFL game highlights". Bạn sẽ thấy sự cô đọng của tốc độ và những cú va chạm đẹp mắt.
- Tìm hiểu về hệ thống Draft: Đây là cách NFL duy trì sự cân bằng. Đội yếu nhất năm nay sẽ được quyền chọn cầu thủ trẻ giỏi nhất năm sau. Không có chuyện một đội giàu mãi và một đội nghèo mãi. Điều này tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt mà ít môn thể thao nào có được.
- Theo dõi các ngôi sao: Đọc về câu chuyện vượt khó của các cầu thủ. Nhiều người trong số họ đến từ những vùng quê nghèo khó và coi bóng bầu dục là tấm vé duy nhất để thay đổi cuộc đời. Sự quyết tâm đó thể hiện rõ trong từng pha bóng trên sân.
- Thử chơi các tựa game như Madden NFL: Đây là cách nhanh nhất để bạn thuộc tên các vị trí và hiểu các sơ đồ chiến thuật cơ bản nhất mà không cần đọc sách giáo khoa.
Bóng bầu dục Mỹ có thể trông thô ráp bên ngoài, nhưng bên trong nó chứa đựng sự tinh tế và kỷ luật tuyệt đối. Một khi bạn đã hiểu được cái "chất" của nó, bạn sẽ hiểu tại sao nó lại được gọi là môn thể thao vua của xứ cờ hoa. Không chỉ là một trò chơi, đó là một buổi trình diễn của ý chí, sức mạnh và trí tuệ đỉnh cao.