Manşetlere bakarsanız her şey siyah beyaz gibi görünüyor. Donald Trump geri döndü, Kamala Harris kaybetti. Ama 2024 ABD başkanlık seçimleri sadece kimin kazandığıyla ilgili değil, Amerikan siyasetinin temelinden nasıl sarsıldığıyla ilgili devasa bir hikaye. Dürüst olmak gerekirse, seçim gecesi haritaya bakan pek çok uzman bile bu kadar net bir "kırmızı dalga" beklemiyordu.
Mesele sadece Trump'ın 312 delegeye ulaşması değil. Asıl olay, 2004’ten beri ilk kez bir Cumhuriyetçi adayın toplam oylarda (popular vote) da öne geçmesi. Yani Trump sadece sistemi değil, halkın çoğunluğunu da ikna etti. Bu, Amerikan sağının son yirmi yıldaki en büyük zaferi desek abartmış olmayız.
2024 ABD Başkanlık Seçimleri: Harita Neden Bu Kadar Kırmızıya Boyandı?
Herkesin dilindeki o meşhur "salıncak eyaletler" (swing states) vardı ya; hani Pensilvanya, Michigan, Wisconsin... İşte buralarda Demokratların o meşhur "Mavi Duvarı" (Blue Wall) adeta kağıttan bir şato gibi yıkıldı. Trump yedi kritik eyaletin tamamını süpürdü. Arizona'dan Nevada'ya, Georgia'dan Kuzey Carolina'ya kadar her yerde ipi göğüsledi.
Peki, insanlar neden fikir değiştirdi?
✨ Don't miss: Economics Related News Articles: What the 2026 Headlines Actually Mean for Your Wallet
Anketlere ve sandık çıkış verilerine göre, seçmenin canını sıkan bir numaralı konu ekonomiydi. "Bidenomics" dedikleri şey kağıt üzerinde büyümeyi gösterse de, markete giden vatandaşın gördüğü şey fırlayan yumurta fiyatları ve kiralar oldu. Harris, yönetimdeki rolü nedeniyle bu ekonomik yükü sırtında taşımak zorunda kaldı. Seçmen temelde şunu sordu: "Dört yıl öncesine göre daha mı iyi durumdayım?" Cevap çoğu kişi için "Hayır" oldu.
Kim Kime Oy Verdi? Ezber Bozan Rakamlar
Bu seçimde sosyolojik bir deprem yaşandı. Geleneksel olarak Demokrat Parti'nin kalesi sayılan gruplar saf değiştirdi. Özellikle Latin kökenli erkek seçmenler arasında Trump'a olan ilgi muazzamdı. NBC News'un verilerine göre, Trump Latin erkekler arasında Harris'i geride bıraktı. Bu, Amerikan seçim tarihinde görülmemiş bir kayma.
- Genç Seçmenler: 18-29 yaş arası seçmenlerde Demokratların o eski büyük üstünlüğü eridi. Genç erkekler, sosyal medya ve podcast kültürü üzerinden Trump'ın "aykırı" ve "sistem karşıtı" mesajlarına daha çok ilgi gösterdi.
- İşçi Sınıfı: Sendikalı işçiler ve üniversite mezunu olmayan beyaz seçmenler, Trump'ın "Önce Amerika" (America First) ve gümrük vergisi vaatlerine sıkı sıkıya sarıldı.
- Siyahi Seçmenler: Trump, siyahi erkekler arasındaki oy oranını da artırmayı başardı. Büyük bir devrim değil belki ama marjinal bir artış bile bu kadar bıçak sırtı bir yarışta dengeleri bozmaya yetti.
Suikast Girişimleri ve Kampanya Süreci
Kampanya süreci resmen bir aksiyon filmi gibiydi. Hatırlasanız, Butler, Pensilvanya'daki o mitingde Trump'ın kulağından vurulduğu an her şeyi değiştirdi. O meşhur "Dövüş!" (Fight!) diye bağırdığı fotoğraf karesi, destekçileri için onu sadece bir aday değil, bir "kurtarıcı" figürüne dönüştürdü.
🔗 Read more: Why a Man Hits Girl for Bullying Incidents Go Viral and What They Reveal About Our Breaking Point
Öte yandan, Joe Biden'ın yarıştan çekilme süreci tam bir kaostu. O felaket geçen tartışma programından sonra baskılara dayanamayıp çekilmesi ve meşaleyi Kamala Harris'e devretmesi Demokratlar için hem bir umut hem de bir zaman kaybı oldu. Harris'in kendini tanıtmak ve politikalarını anlatmak için sadece 100 küsur günü vardı. Görünen o ki, bu süre Amerikalıların kafasındaki "statüko" algısını kırmaya yetmedi.
Seçim Sonuçları ve Meclis Dengesi
Sadece başkanlık değil, Kongre de el değiştirdi. Cumhuriyetçiler Senato'da çoğunluğu ele geçirdi ve Temsilciler Meclisi'nde de kontrolü ellerinde tutmaya çok yakınlar. Bu ne demek biliyor musunuz? Trump, 20 Ocak 2025'te yemin edip göreve başladığında elinde inanılmaz bir güç olacak. Yasalar, yargıç atamaları ve bütçe kararları çok daha hızlı geçecek.
Bu Sonuçlar Dünya İçin Ne Anlama Geliyor?
2024 ABD başkanlık seçimleri bitti ama yankıları yeni başlıyor. Trump'ın dış politikası net: İzolasyonizm ve sert pazarlıklar.
💡 You might also like: Why are US flags at half staff today and who actually makes that call?
- Ukrayna Savaşı: Trump'ın bu savaşı "24 saatte bitirme" iddiası var. Bu, Kiev için askeri yardımların kesilmesi veya masaya oturmaya zorlanması anlamına gelebilir.
- Ticaret Savaşları: Çin'e ve hatta müttefiklere yönelik yeni gümrük vergileri yolda gibi görünüyor.
- Ortadoğu: İsrail'e verilen desteğin tonu değişebilir ama Trump'ın "Abraham Anlaşmaları" tarzı bölgesel çözümlere odaklanması bekleniyor.
Aksiyon Planı: Şimdi Ne Yapmalı?
Eğer bu süreçten bireysel olarak nasıl etkileneceğinizi merak ediyorsanız, şunlara dikkat etmenizde fayda var:
- Piyasaları İzleyin: Trump'ın ekonomi politikaları genellikle deregülasyon (kuralların gevşetilmesi) ve vergi kesintileri üzerine kurulu. Bu, kısa vadede borsayı hareketlendirebilir ancak uzun vadede enflasyon riskini artırabilir. Yatırımlarınızı çeşitlendirin.
- Vize ve Göçmenlik: Eğer ABD ile vize veya iş planlarınız varsa, kuralların sertleşeceğini öngörün. Yeni yönetimin sınır güvenliği ve vize kısıtlamaları konusundaki tavrı çok net.
- Haber Kaynaklarını Çeşitlendirin: ABD medyası çok kutuplaşmış durumda. Tek bir kanaldan beslenmek yerine, hem Cumhuriyetçi hem Demokrat eğilimli kaynaklara (ve uluslararası ajanslara) göz atmak en iyisi.
Sonuç olarak, 5 Kasım 2024 gecesi Amerika başka bir yöne sapmaya karar verdi. Bu sadece bir seçim sonucu değil, Amerikan halkının mevcut düzene karşı verdiği devasa bir "hayır" cevabıydı. Trump, Grover Cleveland'dan sonra (1892) üst üste olmayan iki dönem başkanlık kazanan ikinci kişi olarak tarihe geçti. Artık kartlar yeniden dağıtılıyor.